Kto może założyć spółdzielnię socjalną
A. Spółdzielnie Socjalną mogą utworzyć osoby:
1. Osoby bezrobotne - w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Ustawa ta określa definicję osoby bezrobotnej, czyli osoby pomiędzy 18. a 60. (65. w przypadku mężczyzn) rokiem życia, która zarejestrowana jest we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Osoby niezatrudnione i niewykonujące innej pracy zarobkowej, zdolne i gotowe do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, lub jeżeli to osoby niepełnosprawne, zdolne i gotowe do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczące się w szkole, z wyjątkiem tych, którzy uczą się w szkole dla dorosłych lub przystępują do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły, albo też uczą się w szkole wyższej w systemie wieczorowym, zaocznym lub eksternistycznym, są zarejestrowane we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli:
a) ukończyła 18 lat,
b) nie ukończyła 60 lat - kobieta lub 65 lat - mężczyzna,
c) nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty socjalnej, renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę albo po ustaniu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, zaprzestaniu prowadzenia pozarolniczej działalności, nie pobiera zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, świadczenia rehabilitacyjnego, zasiłku chorobowego, zasiłku macierzyńskiego lub zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego,
d) nie jest właścicielem lub posiadaczem samoistnym lub zależnym nieruchomości rolnej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, z późn. zm.2)), o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe lub nie podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu stałej pracy jako współmałżonek lub domownik w gospodarstwie rolnym o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe,
e) nie uzyskuje przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym z działów specjalnych produkcji rolnej, chyba że dochód z działów specjalnych produkcji rolnej, obliczony dla ustalenia podatku dochodowego od osób fizycznych, nie przekracza wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 2 ha przeliczeniowych ustalonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie przepisów o podatku rolnym, lub nie podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu stałej pracy jako współmałżonek lub domownik w takim gospodarstwie,
f) nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej albo nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników,
g) nie jest osobą tymczasowo aresztowaną lub nie odbywa kary pozbawienia wolności,
g) nie jest osobą tymczasowo aresztowaną lub nie odbywa kary pozbawienia wolności, z wyjątkiem kary pozbawienia wolności odbywanej poza zakładem karnym w systemie dozoru elektronicznego,
h) nie uzyskuje miesięcznie przychodu w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę, z wyłączeniem przychodów uzyskanych z tytułu odsetek lub innych przychodów od środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych,
i) nie pobiera na podstawie przepisów o pomocy społecznej zasiłku stałego,
j) nie pobiera, na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych, świadczenia pielęgnacyjnego lub dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania,
k) nie pobiera po ustaniu zatrudnienia świadczenia szkoleniowego, o którym mowa w art. 70 ust. 6;.
2. Osoby niepełnosprawne - Oosobą niepełnosprawną w rozumieniu ustawy z dnia z dnia 27 sierpnia 1997 r.o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych jest osoba, której niepełnosprawność została potwierdzona orzeczeniem:
a) o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z trzech stopni niepełnosprawności określonych w art. 3 (znaczny, umiarkowany, lekki) lub
b) o całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy na podstawie odrębnych przepisów, lub
c) o niepełnosprawności, wydanym przed ukończeniem 16 roku życia.
3. Osoby, o których mowa w ustawie o zatrudnieniu socjalnym - w rozumieniu art. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 roku o zatrudnieniu socjalnym:
a) bezdomni, realizujący indywidualny program wychodzenia z bezdomności, w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej,
b) uzależnieni od alkoholu, po zakończeniu programu psychoterapii w zakładzie lecznictwa odwykowego,
c) uzależnieni od narkotyków lub innych środków odurzających, po zakończeniu programu terapeutycznego w zakładzie opieki zdrowotnej,
d) chorzy psychicznie, w rozumieniu przepisów o ochronie zdrowia psychicznego,
e) zwalniani z zakładów karnych, mający trudności w integracji ze środowiskiem, w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej,
f) uchodźcy realizujący indywidualny program integracji, w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej, podlegający wykluczeniu społecznemu i ze względu na swoją sytuację życiową niebędący w stanie własnym staraniem zaspokoić swoich podstawowych potrzeb życiowych i znajdujący się w sytuacji powodującej ubóstwo oraz uniemożliwiającej lub ograniczającej uczestnictwo w życiu zawodowym, społecznym i rodzinnym.
4. Inne osoby niż wskazane wyżej, o ile liczba tych osób nie stranowi więcej niż 50% ogólnej liczby założycieli.
5. Organizacje pozarządowe - w rozumieniu przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie lub jednostki samorządu terytorialnego.
6. Kościelne osoby prawne
Liczba założycieli spółdzielni socjalnej nie może być mniejsza niż 5, jeżeli założycielami są osoby fizyczne, i 2 jeżeli założycielami są osoby prawne.
Grupa założycielska chcąca tworzyć Spółdzielnię Socjalną musi spełniać wymienione kryterium ustawowe, dodatkowo musi posiadać pełną zdolność do czynności prawnych, tzn. zdolność do samodzielnego kształtowania swojej sytuacji prawnej poprzez dokonywanie czynności prawnych, np. przez zawieranie umów.
B. Członkiem Spółdzielni Socjalnej mogą być:
1. Osoby wymienione w pkt. A.
2. Osoby, które ze względu na swoje szczególne kwalifikacje, których nie posiadają członkowie spółdzielni, są niezbędne w prawidłowym funkcjonowaniu spółdzielni. Jednak liczba tych osób nie może przekroczyć 50 % członków spółdzielni.
Spółdzielnię socjalną może założyć co najmniej pięć osób spełniających wymienione wyżej warunki, nie więcej jednak niż pięćdziesiąt osób. Ustawodawca ograniczył liczbę członków spółdzielni socjalnej do pięćdziesięciu, co stanowi wyjątek od ogólnie przyjętej zasady, iż określenie maksymalnej liczby członków spółdzielni w statucie jest niedopuszczalne, gdyż narusza konstytucyjną zasadę wolności zrzeszania się. Ustawa dopuszcza jednak wyjątek w zakresie ograniczania ilości członków spółdzielni socjalnej w odniesieniu do spółdzielni socjalnych, które powstają z przekształcenia spółdzielni inwalidów bądź spółdzielni niewidomych w spółdzielnię socjalną. W takim przypadku nie ma ograniczenia ilości osób. Ustawa z 27 kwietnia 2006 r. o spółdzielniach socjalnych daje możliwość nabywania członkostwa w spółdzielni socjalnej przez osoby, które nie spełniają wymogów art. 4 ustawy, ale posiadają szczególne kwalifikacje, których nie posiadają pozostali członkowie spółdzielni. Jednak liczba takich osób nie może być większa niż 50% ogólnej liczby członków spółdzielni. To zapis restrykcyjny, ponieważ "przekroczenie tego limitu trwające nieprzerwanie przez okres 3 miesięcy stanowi podstawę do postawienia spółdzielni w stan likwidacji".
Niezbędnik Spółdzielcy 
